Magnesium is een belangrijk mineraal voor paarden. Het speelt onder andere een rol bij de werking van spieren en zenuwen en bij verschillende processen in de stofwisseling. Het is dan ook niet vreemd dat paardeneigenaren bij een gespannen, nerveus of stijf paard al snel denken aan een magnesiumtekort bij hun paard.
Maar hoe herken je een magnesiumtekort eigenlijk? Kan een paard voldoende magnesium uit gras en ruwvoer halen? En heeft het zin om preventief een magnesiumsupplement te geven?
In dit artikel lees je wat magnesium doet in het lichaam van een paard, welke symptomen bij een tekort kunnen voorkomen en wanneer extra magnesium via de voeding zinvol kan zijn.
Wat doet magnesium bij een paard?
Magnesium is een essentieel mineraal. Dat betekent dat het lichaam van een paard magnesium nodig heeft om normaal te kunnen functioneren en het via de voeding moet binnenkrijgen.
Magnesium is betrokken bij veel verschillende processen in het lichaam. Het speelt onder andere een rol bij:
- een normale werking van spieren;
- het zenuwstelsel;
- de energiestofwisseling;
- verschillende enzymatische processen;
- de elektrolytenbalans;
- en de opbouw en het onderhoud van botten.
Vooral de relatie tussen magnesium, spieren en het zenuwstelsel zorgt ervoor dat magnesium populair is binnen de paardenwereld. Supplementen met magnesium worden bijvoorbeeld vaak gegeven aan paarden die gespannen of nerveus zijn.
Dat betekent echter niet dat nervositeit automatisch wijst op een magnesiumtekort.
Wat is een magnesiumtekort bij een paard?
Van een magnesiumtekort is sprake wanneer een paard gedurende een bepaalde periode onvoldoende beschikbaar magnesium heeft om aan de behoefte van het lichaam te voldoen.
Een ernstig klinisch magnesiumtekort komt bij paarden met een normaal en uitgebalanceerd rantsoen niet zomaar voor. Een rantsoen kan echter wel onvoldoende magnesium bevatten of uit balans zijn.
Hoeveel magnesium een paard nodig heeft, hangt bovendien af van verschillende factoren, zoals:
- lichaamsgewicht;
- leeftijd;
- hoeveelheid arbeid;
- dracht en lactatie;
- samenstelling van het rantsoen;
- en mogelijk individuele omstandigheden.
Daarom kun je niet alleen aan het gedrag van een paard bepalen of er daadwerkelijk sprake is van een tekort.
Symptomen van magnesiumtekort bij paarden
Dit is waarschijnlijk de belangrijkste vraag voor paardeneigenaren:
Hoe herken je een magnesiumtekort bij een paard?
Een tekort aan magnesium kan de werking van spieren en zenuwen beïnvloeden. Mogelijke verschijnselen die in verband kunnen worden gebracht met een tekort zijn onder andere:
- verhoogde prikkelbaarheid;
- nervositeit;
- spierspanning;
- spiertrillingen;
- verminderde spierfunctie;
- stijfheid;
- verminderde prestaties;
- en bij ernstige tekorten neurologische of spiergerelateerde verschijnselen.
Hierbij is een belangrijke kanttekening nodig.
Deze symptomen betekenen niet automatisch magnesiumtekort
Een nerveus paard heeft niet per definitie magnesium nodig.
Ook spierstijfheid, slechte prestaties, trillingen of ander afwijkend gedrag kunnen allerlei andere oorzaken hebben. Denk bijvoorbeeld aan pijn, stress, training, huisvesting, andere tekorten of gezondheidsproblemen.
Daarom is:
“Mijn paard is gespannen, dus hij heeft een magnesiumtekort”
een te snelle conclusie.
Wanneer een paard duidelijke of aanhoudende lichamelijke klachten heeft, is het verstandig om een dierenarts te laten beoordelen wat er speelt.
Kan een paard een magnesiumtekort krijgen door voeding?
Ja, het rantsoen bepaalt uiteindelijk hoeveel magnesium een paard binnenkrijgt.
Ruwvoer vormt bij de meeste paarden het grootste gedeelte van de dagelijkse voeding en is daardoor een belangrijke leverancier van mineralen. Hoeveel magnesium het ruwvoer bevat, kan echter verschillen.
Dat is aan de buitenkant van het hooi niet betrouwbaar te zien.
Twee partijen hooi die er vrijwel hetzelfde uitzien, kunnen qua voedingswaarde en mineralensamenstelling verschillen.
Wil je echt weten hoeveel magnesium je paard via zijn basisrantsoen binnenkrijgt? Dan is een ruwvoeranalyse veel informatiever dan alleen kijken naar het type hooi.
Magnesium in gras
Ook gras bevat magnesium, maar de hoeveelheid en beschikbaarheid zijn niet altijd hetzelfde.
De samenstelling van gras wordt beïnvloed door onder andere bodem, bemesting, grassoort, groeistadium en weersomstandigheden.
Daarom is de simpele redenering:
“Mijn paard staat op gras, dus hij krijgt voldoende magnesium binnen”
niet altijd te maken.
Andersom is het ook niet juist om aan te nemen dat ieder paard op gras extra magnesium nodig heeft.
Het totale rantsoen blijft bepalend.
Welke voeding bevat magnesium voor paarden?
Paarden krijgen magnesium voornamelijk binnen via hun dagelijkse rantsoen.
Bronnen kunnen onder andere zijn:
- gras;
- hooi;
- voordroog;
- krachtvoer;
- balancers;
- mineralenvoer;
- en magnesiumsupplementen.
Bij een uitgebalanceerd rantsoen kan een paard dus al voldoende magnesium binnenkrijgen zonder dat er een los magnesiumsupplement nodig is.
Daarom is het verstandig eerst te kijken naar wat het paard al binnenkrijgt voordat je extra magnesium toevoegt.
Hoeveel magnesium heeft een paard per dag nodig?
De magnesiumbehoefte verschilt per paard. Een volwassen paard in onderhoud heeft een andere behoefte dan bijvoorbeeld een sportpaard, groeiend paard of lacterende merrie.
Ook het lichaamsgewicht speelt uiteraard een belangrijke rol.
Het is daarom niet verstandig om één hoeveelheid magnesium als ideale dagelijkse dosering voor ieder paard te noemen.
Bovendien moet je onderscheid maken tussen de hoeveelheid van een magnesiumverbinding en de hoeveelheid elementair magnesium die een product daadwerkelijk levert.
Dat verschil is belangrijk bij het vergelijken van supplementen.
Elementair magnesium: let hierop bij supplementen
Op verpakkingen van magnesiumsupplementen kun je verschillende hoeveelheden tegenkomen.
Een product kan bijvoorbeeld een bepaalde hoeveelheid magnesiumoxide, magnesiumcitraat of een andere magnesiumverbinding bevatten. Dat betekent niet dat die volledige hoeveelheid uit puur magnesium bestaat.
Voor het rantsoen is uiteindelijk vooral relevant hoeveel elementair magnesium het product levert.
Vergelijk supplementen daarom niet uitsluitend op het aantal milligram of gram van de magnesiumverbinding op de voorkant van de verpakking.
Bekijk de volledige samenstelling en de hoeveelheid magnesium die daadwerkelijk wordt verstrekt bij de aanbevolen dagelijkse dosering.
Verschillende vormen van magnesium voor paarden
Magnesiumsupplementen zijn verkrijgbaar in verschillende vormen.
Je kunt bijvoorbeeld producten tegenkomen met:
- magnesiumoxide;
- magnesiumcitraat;
- magnesiumchloride;
- magnesiumsulfaat;
- of magnesium in andere verbindingen.
Deze verbindingen verschillen onder andere in het percentage elementair magnesium en mogelijk in opname en praktische toepasbaarheid.
Een product met meer milligram van een bepaalde magnesiumverbinding is daardoor niet automatisch een betere bron van magnesium.
Bij het kiezen van een supplement zijn onder andere de samenstelling, hoeveelheid elementair magnesium, kwaliteit van het product en het totale rantsoen belangrijk.
Magnesiumoxide voor paarden
Magnesiumoxide is een veelgebruikte magnesiumbron in paardenvoer en supplementen.
Een voordeel is dat magnesiumoxide relatief veel elementair magnesium kan bevatten. De precieze samenstelling kan per product verschillen.
Ook hier geldt daarom: kijk naar de daadwerkelijke hoeveelheid magnesium die je paard per dagelijkse dosering binnenkrijgt en niet alleen naar de hoeveelheid poeder die je voert.
Magnesiumcitraat voor paarden
Ook magnesiumcitraat wordt gebruikt als magnesiumbron.
Op internet wordt regelmatig gesteld dat bepaalde vormen van magnesium veel beter worden opgenomen dan andere. Zulke vergelijkingen zijn echter niet altijd rechtstreeks gebaseerd op onderzoek bij paarden.
Laat je daarom niet uitsluitend leiden door marketingtermen als ‘superieur’, ‘maximaal opneembaar’ of ‘de beste magnesium voor paarden’.
Kijk liever naar het gehele rantsoen en naar de reden waarom je überhaupt magnesium wilt toevoegen.
Magnesium voor een nerveus of gespannen paard
Magnesiumsupplementen worden veel verkocht als ondersteuning voor rustige en ontspannen paarden.
Daar zit een begrijpelijke gedachte achter. Magnesium is immers betrokken bij het functioneren van spieren en zenuwen.
Maar daaruit volgt niet automatisch dat extra magnesium ieder nerveus paard rustiger maakt.
Wanneer een paard voldoende magnesium binnenkrijgt, is het niet vanzelfsprekend dat nóg meer magnesium een gedragsprobleem oplost.
Bij een gespannen paard is het daarom minstens zo belangrijk om te kijken naar:
- pijn of lichamelijk ongemak;
- hoeveelheid beweging;
- training;
- ruwvoer en totale voeding;
- huisvesting;
- sociaal contact;
- slaap en rust;
- veranderingen in de omgeving;
- en de manier waarop het paard wordt getraind en gehouden.
Een supplement mag geen manier worden om een onderliggende oorzaak van spanning te negeren.
Magnesium en spieren bij paarden
Omdat magnesium betrokken is bij normale spierfunctie, wordt het mineraal ook veel gebruikt bij sportpaarden.
Ook hier is enige voorzichtigheid verstandig.
Heeft een paard regelmatig stijve spieren, spiertrillingen, slechte prestaties of opvallend lange hersteltijden? Ga dan niet automatisch experimenteren met steeds meer magnesium.
Spierproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben en verdienen bij terugkerende klachten verder onderzoek.
Een goed samengesteld rantsoen, passende training, voldoende herstel en veterinair onderzoek bij afwijkende klachten zijn belangrijker dan één afzonderlijk supplement.
Heeft een sportpaard meer magnesium nodig?
Arbeid kan de behoefte aan verschillende voedingsstoffen beïnvloeden. Bij paarden die intensief werken moet daarom naar het complete rantsoen worden gekeken.
Dat betekent echter niet dat ieder sportpaard automatisch een magnesiumsupplement nodig heeft.
Een sportpaard dat via ruwvoer en aanvullend voer al voldoende mineralen binnenkrijgt, hoeft niet noodzakelijk extra magnesium te krijgen.
Laat bij twijfel het rantsoen berekenen op basis van lichaamsgewicht, arbeid en bij voorkeur een analyse van het ruwvoer.
Kan stress zorgen voor een magnesiumtekort?
Online wordt regelmatig beweerd dat paarden tijdens stress enorme hoeveelheden magnesium verbruiken en daardoor snel een tekort ontwikkelen.
Hier moet voorzichtig mee worden omgegaan.
Stress heeft allerlei effecten op het lichaam, maar uit alleen het feit dat een paard gespannen of gestrest is, kun je niet concluderen dat het dier een magnesiumtekort heeft.
Hetzelfde geldt voor paarden die schrikkerig, heet of moeilijk te rijden zijn.
Onderzoek eerst mogelijke oorzaken voordat je gedrag uitsluitend probeert te beïnvloeden met supplementen.
Kun je een magnesiumtekort testen?
Wanneer je vermoedt dat je paard onvoldoende magnesium binnenkrijgt, is het verstandig om eerst naar het rantsoen te kijken.
Een ruwvoeranalyse kan inzicht geven in hoeveel magnesium het basisvoer bevat. Vervolgens kan het volledige rantsoen worden doorgerekend.
Bloedonderzoek kan in bepaalde situaties aanvullende informatie geven, maar de interpretatie van de magnesiumstatus is niet altijd zo eenvoudig als één bloedwaarde bekijken. Het lichaam reguleert mineralen namelijk via verschillende mechanismen en een groot deel van het magnesium bevindt zich niet in het bloed.
Bespreek verdenking op een klinisch tekort daarom met een dierenarts.
Kan een paard te veel magnesium krijgen?
Meer is niet automatisch beter.
Het lichaam kan een deel van een overschot aan magnesium uitscheiden, maar dat is geen reden om onbeperkt magnesium te voeren.
Zeer hoge innames kunnen ongewenste effecten hebben en bovendien beïnvloeden mineralen elkaar binnen een rantsoen.
Een goed mineralenrantsoen draait daarom niet om zoveel mogelijk van één mineraal, maar om voldoende voedingsstoffen in een passende verhouding.
Combineer je krachtvoer, een balancer en meerdere supplementen? Controleer dan zeker of verschillende producten niet allemaal extra magnesium en andere mineralen leveren.
Moet je preventief magnesium geven?
Wanneer je paard via zijn normale voeding voldoende magnesium binnenkrijgt, is extra magnesium niet automatisch noodzakelijk.
Het idee ‘baat het niet, dan schaadt het niet’ is bij voedingssupplementen geen goede uitgangspositie.
Een betere volgorde is:
- bepaal wat je paard dagelijks eet;
- analyseer indien mogelijk het ruwvoer;
- bereken de totale mineralenvoorziening;
- bepaal of er daadwerkelijk iets ontbreekt;
- vul alleen gericht aan waar dat nodig is.
Zo voorkom je dat je steeds nieuwe supplementen toevoegt terwijl het basisrantsoen misschien al compleet is.
Wanneer moet je een dierenarts inschakelen?
Een mogelijk magnesiumtekort zelf proberen vast te stellen op basis van symptomen is lastig.
Neem contact op met een dierenarts wanneer je paard bijvoorbeeld:
- plotseling sterk afwijkend gedrag vertoont;
- duidelijke spiertrillingen heeft;
- ernstig stijf is;
- spierzwakte vertoont;
- slecht presteert zonder duidelijke verklaring;
- niet goed eet;
- neurologische verschijnselen laat zien;
- of wanneer andere lichamelijke klachten blijven terugkomen.
Dergelijke symptomen kunnen veel andere oorzaken hebben dan alleen een tekort aan magnesium.
Veelgestelde vragen over magnesiumtekort bij paarden
Hoe herken je een magnesiumtekort bij een paard?
Een tekort kan invloed hebben op spieren en zenuwen. Mogelijke verschijnselen zijn onder andere verhoogde prikkelbaarheid, spiertrillingen, spierspanning en verminderde spierfunctie. Deze symptomen zijn echter niet specifiek voor magnesiumtekort. Laat aanhoudende of ernstige klachten daarom onderzoeken.
Wordt een paard rustiger van magnesium?
Niet ieder nerveus of gespannen paard wordt rustiger van extra magnesium. Wanneer het rantsoen al voldoende magnesium bevat, is het niet vanzelfsprekend dat extra magnesium effect heeft. Kijk bij spanning ook naar gezondheid, training, huisvesting, beweging en andere mogelijke oorzaken.
Kan een paard voldoende magnesium uit hooi halen?
Dat kan, maar de hoeveelheid magnesium in ruwvoer varieert. Met een ruwvoeranalyse kun je beter bepalen hoeveel magnesium het hooi daadwerkelijk bevat.
Wat is de beste magnesium voor een paard?
Er bestaat niet één magnesiumproduct dat voor ieder paard het beste is. Belangrijker is eerst bepalen of aanvulling nodig is. Kijk vervolgens naar de magnesiumbron, hoeveelheid elementair magnesium, kwaliteit van het product en het totale rantsoen.
Kan ik mijn paard iedere dag magnesium geven?
Magnesium kan onderdeel zijn van de dagelijkse voeding, maar een aanvullend supplement is alleen zinvol wanneer dit binnen het totale rantsoen past. Controleer dus hoeveel magnesium het paard al via ruwvoer, krachtvoer, balancer en andere supplementen krijgt.
Kan te veel magnesium schadelijk zijn voor een paard?
Een paard kan een deel van overtollig magnesium uitscheiden, maar dat betekent niet dat onbeperkte suppletie verstandig is. Zeer hoge hoeveelheden kunnen ongewenste effecten hebben en een rantsoen moet als geheel in balans zijn.
Kan magnesium helpen bij spierproblemen?
Magnesium is noodzakelijk voor een normale spierfunctie. Dat betekent echter niet dat ieder spierprobleem door een magnesiumtekort wordt veroorzaakt. Bij terugkerende stijfheid, spiertrillingen of andere spierproblemen is verder onderzoek verstandig.
Eerst het rantsoen beoordelen, daarna pas supplementeren
Magnesium is onmisbaar voor paarden en speelt een belangrijke rol bij onder andere de spieren, zenuwen en stofwisseling. Toch wordt de stap van een gespannen of stijf paard naar ‘mijn paard heeft een magnesiumtekort’ vaak te snel gemaakt.
Symptomen die bij een magnesiumtekort kunnen voorkomen, kunnen namelijk ook veel andere oorzaken hebben.
Wil je weten of je paard voldoende magnesium binnenkrijgt? Begin dan bij de basis: ruwvoer, totale voeding en de werkelijke magnesiumvoorziening van het complete rantsoen. Een ruwvoeranalyse en rantsoenberekening kunnen daarbij veel duidelijkheid geven.
Blijkt daaruit dat aanvulling nodig is? Dan kun je veel gerichter een passende magnesiumbron kiezen dan wanneer je op goed geluk een supplement toevoegt.
Heeft je paard lichamelijke klachten, duidelijke spierproblemen of afwijkend gedrag? Laat dan eerst onderzoeken of er een medische oorzaak is.
